Staitisticí Diaibéiteas: Forbhreathnú Oideachasúil ar Threochtaí agus Sonraí Domhanda Reatha

Bíonn tionchar ag diaibéiteas ar bhreis is 537 milliún duine fásta ar fud an domhain agus leanann sé ag ardú, rud a chruthaíonn dúshlán mór sláinte agus eacnamaíoch. Faoi 2045, meastar go sroichfidh an líon seo 783 milliún. Sháraigh líon na mbásanna a bhain le diaibéiteas 6.7 milliún in 2021, agus costais chúram sláinte domhanda ag beagnach $1 trilliún in aghaidh na bliana. Tá tionchar díréireach ag tíortha ísealioncaim agus meánioncaim, agus bíonn rátaí leitheadúlachta níos airde ag grúpaí eitneacha áirithe, rud a chuireann béim ar an ngá atá le cosc ​​spriocdhírithe, diagnóis luath, agus idirghabhálacha stíl mhaireachtála.

Príomh-Bháicíní Beo

• Ualach Eacnamaíoch SAM: $412.9 billiún i gcostais, agus daoine a ndearnadh diagnóis orthu le diaibéiteas ag caitheamh 2.6 oiread níos mó ar chostais leighis.
• Leitheadúlacht Dhomhanda: 537 milliún duine fásta (2021), réamh-mheasta go 643M faoi 2030 agus 783M faoi 2045.
• Básmhaireacht: Ba chúis le diaibéiteas 6.7 milliún bás in 2021—1 gach 5 soicind.
• Tionchar Eacnamaíoch: Costas domhanda $966 billiún in 2021, ardú 316% thar 15 bliana.
• Miondealú Cineál: Is ionann diaibéiteas cineál 2 agus ~90% de na cásanna; is ionann cineál 1 agus ~8%.
• Hotspots Réigiúnacha: Is san Afraic, sa Mheánoirthear agus in Oirdheisceart na hÁise a fheicfear na méaduithe is mó.
• Treochtaí Óige & Eitneachta: Cásanna ag méadú i measc na hóige; leitheadúlacht níos airde i bpobail Mheiriceánacha Dúchasacha, Hispanacha agus Gorma.

Forbhreathnú Domhanda ar Dhiaibéiteas

Forleithne Diaibéiteas

Faoi láthair, tá diaibéiteas ag 537 milliún duine fásta ar fud an domhain . Meastar go n-ardóidh an líon seo go 643 milliún faoi 2030 agus 783 milliún faoi 2045. Faightear formhór na gcásanna seo i dtíortha ísealioncaim agus meánioncaim.

Rátaí Minicíochta

Cé nach bhfuil rátaí sonracha minicíochta domhanda mionsonraithe, léiríonn an leitheadúlacht atá ag méadú go bhfuil líon na gcásanna nua ag méadú gach bliain.

Rátaí Básmhaireachta

Mar thoradh ar diaibéiteas, fuair 6.7 milliún duine bás in 2021, arb ionann é agus bás amháin gach cúig soicind mar gheall ar diaibéiteas nó a dheacrachtaí.

Tionchar Eacnamaíoch

Tá an t-ualach eacnamaíoch ollmhór, le USD 966 billiún caite ar diaibéiteas in 2021, méadú 316% le 15 bliana anuas.

Catagóir Staidrimh	Sonraí nó Céatadán	Bliain na Sonraí
Leitheadúlacht Dhomhanda	537 milliún duine fásta	2021
Leitheadúlacht Réamh-mheasta faoi 2030	643 milliún duine fásta	2030
Leitheadúlacht Réamh-mheasta faoi 2045	783 milliún duine fásta	2045
Ráta Básmhaireachta	6.7 milliún bás	2021
Tionchar Eacnamaíoch	USD 966 billiún	2021

Léargais Réigiúnacha ar Dhiaibéiteas

Ó 2021 i leith, tá 537 milliún duine fásta ar fud an domhain ina gcónaí le diaibéiteas. Athraíonn an dáileadh go mór de réir réigiúin:

• Meiriceá Thuaidh agus an Mhuir Chairib: 51 milliún, agus táthar ag súil go n-ardóidh an líon sin go 63 milliún faoi 2045.
• Meiriceá Theas agus Láir: 32 milliún, ag méadú go 49 milliún faoi 2045.
• An Afraic: 24 milliún, agus meastar go sroichfidh sé 55 milliún faoi 2045.
• An Meán-Oirthear agus an Afraic Thuaidh: 73 milliún, ag ardú go 136 milliún faoi 2045.
• Eoraip: 61 milliún, agus meastar go mbeidh sé sin 69 milliún faoi 2045.
• Oirdheisceart na hÁise: 90 milliún, ag méadú go 152 milliún faoi 2045.
• An tAigéan Ciúin Thiar: 206 milliún, agus táthar ag súil go n-ardóidh an líon sin go 260 milliún faoi 2045.

Nochtann na sonraí seo an tionchar forleathan atá ag diaibéiteas agus a fhás, go háirithe i réigiúin ar nós na hAfraice agus an Mheánoirthir.

Diaibéiteas Cineál 1 vs. Diaibéiteas Cineál 2

Is riocht uath-imdhíonachta é Diaibéiteas Cineál 1 , a mbíonn tionchar aige ar thart ar 8% de na cásanna diaibéiteas go léir. Is é an tréith atá leis ná easpa cumas an choirp inslin a tháirgeadh agus is minic a dhéantar diagnóis air le linn na hóige nó na hóige. Áirítear leis an mbainistíocht teiripe inslin ar feadh an tsaoil agus monatóireacht chúramach ar leibhéil siúcra fola.

Is é Diaibéiteas Cineál 2 an cineál is coitianta a mbíonn tionchar aige ar thart ar 90% de dhaoine a bhfuil diaibéiteas orthu, agus is minic a fhorbraíonn sé i measc daoine fásta os cionn 40 bliain d'aois. Tá baint aige le tosca stíl mhaireachtála cosúil le murtall agus neamhghníomhaíocht choirp. Athraíonn an bainistíocht, ó athruithe ar stíl mhaireachtála agus cógais ó bhéal go teiripe inslin i gcásanna áirithe . Murab ionann agus Cineál 1, is féidir le diaibéiteas Cineál 2 dul i maolú uaireanta le hathruithe suntasacha ar stíl mhaireachtála.

• Leitheadúlacht: Bíonn tionchar ag diaibéiteas Cineál 1 ar thart ar 8% de na daoine a bhfuil diaibéiteas orthu, ach bíonn tionchar ag diaibéiteas Cineál 2 ar thart ar 90%.
• Aois Tosaigh: De ghnáth, déantar diagnóis ar Chineál 1 le linn na hóige nó na hóige, ach is féidir leis tarlú ag aois ar bith. De ghnáth, forbraíonn Chineál 2 i measc daoine fásta os cionn 40 bliain d'aois, ach tosaíonn an riosca ag méadú tar éis 25 bliain d'aois i ngrúpaí eitneacha áirithe.
• Fachtóirí Riosca: Tá ról ag tosca géiniteacha sa dá cheann, ach tá nasc láidir idir Cineál 2 agus tosca stíl mhaireachtála amhail murtall freisin.

Fachtóirí Riosca le haghaidh Diaibéiteas

• Fachtóirí Géiniteacha agus Stíl Mhaireachtála: Bíonn tionchar géiniteach ar dhiaibéiteas Cineál 1 agus Cineál 2 araon. Tá naisc láidre ag diaibéiteas Cineál 2, go háirithe, le tosca stíl mhaireachtála, lena n-áirítear murtall, neamhghníomhaíocht choirp, agus droch-aiste bia.
• Fachtóirí Socheacnamaíocha: Athraíonn leitheadúlacht diaibéiteas ag brath ar leibhéil oideachais agus ioncaim, rud a léiríonn go bhfuil gné socheacnamaíoch sa riosca. Tá leibhéil oideachais agus ioncaim níos ísle bainteach le rátaí diaibéiteas níos airde.
• Aois agus Eitneachas: Méadaíonn an baol go bhforbrófar diaibéiteas Cineál 2 le haois. Tá sé níos coitianta i measc grúpaí eitneacha áirithe freisin, lena n-áirítear Meiriceánaigh Dhúchasacha, Dúchasaigh Alasca, daoine Gorma neamh-Hispanic, agus daoine fásta Hispanic.

Cosc ar Dhiaibéiteas

• Athruithe Stíl Mhaireachtála: I gcás diaibéiteas Cineál 2, is féidir le hathruithe ar stíl mhaireachtála amhail meáchan sláintiúil a choinneáil, páirt a ghlacadh i ngníomhaíocht choirp rialta, agus aiste bia cothrom an riosca a laghdú go suntasach.
• Seiceálacha Sláinte Rialta: Diagnóis luath agus bainistiú réamh-diaibéiteas is féidir leis a dhul chun cinn go diaibéiteas Cineál 2 a chosc.
• Feasacht agus Oideachas: Tá sé ríthábhachtach feasacht an phobail a mhéadú faoi na fachtóirí riosca agus na hairíonna a bhaineann le diaibéiteas chun an galar a bhrath agus a bhainistiú go luath.

Chomh maith leis na tosca a luadh cheana, tá na nithe seo a leanas ríthábhachtach chun tuiscint a fháil ar phróifíl riosca diaibéiteas:

• Murtall agus Róthrom: Fachtóir riosca mór do dhiaibéiteas Cineál 2. Méadaíonn saill choirp níos airde, go háirithe timpeall an choim, an riosca go suntasach.
• Neamhghníomhaíocht Fhisiciúil: Is fachtóir riosca suntasach eile é easpa gníomhaíochta coirp. Cuidíonn aclaíocht rialta le meáchan a rialú, úsáideann sí glúcós mar fhuinneamh, agus déanann sí cealla níos íogaire d’inslin.
• Stair Teaghlaigh: Méadaíonn tuismitheoir nó deartháir nó deirfiúr a bhfuil diaibéiteas orthu an riosca, go háirithe i gcás diaibéiteas Cineál 2.
• Eitneachas: Tá grúpaí eitneacha áirithe, lena n-áirítear Meiriceánaigh Afracacha, Meiriceánaigh Hispanacha, Meiriceánaigh Dhúchasacha, agus Meiriceánaigh Áiseacha, i mbaol níos airde diaibéiteas Cineál 2 a fháil.
• Aois: Méadaíonn an baol diaibéiteas Cineál 2 le haois, go háirithe tar éis 45 bliain. Mar sin féin, tá sé ag éirí níos coitianta i measc daoine óga mar gheall ar rátaí otrachta atá ag ardú.
• Diaibéiteas Gestational: Tá baol níos airde ann go bhforbróidh mná a raibh diaibéiteas toirchis orthu diaibéiteas Cineál 2 níos déanaí sa saol.
• Siondróm Ubhagáin Pholaicisteach: Tá baol níos airde ann go bhforbróidh mná a bhfuil an riocht seo orthu diaibéiteas Cineál 2.

Sonraí Staidrimh

• Forleithne i measc Grúpaí Eitneacha Éagsúla (SAM): Mar shampla, tá leitheadúlacht 9.2% i measc daoine fásta nach as an Áise Hispanic iad, agus tá rátaí níos airde i measc foghrúpaí cosúil le daoine fásta Indiach na hÁise agus daoine fásta Filipíneacha (10.8% agus 12.2%, faoi seach). Tá leitheadúlacht 10.3% i measc daoine fásta Hispanic, agus 13.3% i measc daoine fásta Phórtó Ríceacha.
• Staitisticí Murtall agus Róthrom (SAM): Léiríonn sonraí na Lárionad um Rialú agus Cosc Galar (CDC) comhghaol soiléir idir murtall agus diaibéiteas. Is féidir le staitisticí sonracha a thugann mionsonraí faoin ngaol seo léargas breise a thabhairt ar thionchar mheáchan coirp ar riosca diaibéiteas.

Leagann na staitisticí seo béim ar thábhacht na mbeart coisctheacha agus an diagnóis luath i mbainistiú diaibéiteas. Chun léargais agus sonraí mionsonraithe a fháil, smaoinigh ar thagairt a dhéanamh don Tuarascáil Náisiúnta Staitisticí Diaibéiteas na Lárionada um Rialú agus Cosc Galar (CDC) agus an Staitisticí Diaibéiteas NIDDK.

Staid an Diaibéiteas i measc na nÓg

• Forleithne i measc na nÓg: Tá diaibéiteas diagnóisithe ag thart ar 0.35% de Mheiriceánaigh faoi bhun 20 bliain d'aois, nó thart ar 352,000 duine.
• Rátaí Teagmhas Le Déanaí: Gach bliain, déantar diagnóis ar thart ar 18,200 Meiriceánach óg le diaibéiteas Cineál 1, agus aimsítear go bhfuil diaibéiteas Cineál 5,300 ar 2 eile, bunaithe ar shonraí ó 2017-2018.

Diaibéiteas i measc eitneachtaí éagsúla

• Leitheadúlacht Éagsúil de réir Eitneachais: Tá éagsúlacht shuntasach i leitheadúlacht diaibéiteas i measc daoine fásta sna Stáit Aontaithe idir grúpaí eitneacha. Tuairiscíonn Meiriceánaigh Dhúchasacha/Dúchasaigh Alasca na rátaí is airde (13.6%), agus ina dhiaidh sin daoine fásta Gorma neamh-Hispanic (12.1%), Hispanic (11.7%), Meiriceánaigh Áiseacha (9.1%), agus daoine fásta Bána neamh-Hispanic (6.9%).
• Laistigh de Ghrúpaí Eitneacha:
  • Daoine Fásta Meiriceánach na hÁise: Tá ráta leitheadúlachta 12.2% ag daoine Filipíneacha, agus tá ráta 10.8% ag Indiaigh na hÁise. Tá grúpaí eile cosúil le daoine Síneacha, Seapánacha, Cóiréacha agus Vítneamacha idir 6.1% agus 7.1%.
  • Daoine Fásta Hispanic: Tá líon na ndaoine i bPórtó Ríceach ag 13.3%, Meicsicigh nó Meiriceánaigh Mheicsiceacha ag 11.1%, agus Doiminicigh agus Cúbaigh ag 9.4% agus 9.0% faoi seach. Tá líon na ndaoine i Meiriceá Láir agus Theas agus grúpaí Hispanic eile idir 5.0% agus 7.3%.

Tionchar an Diaibéiteas: Básmhaireacht agus Costais Eacnamaíocha

• Diaibéiteas mar chúis báis: Sa bhliain 2021, liostaíodh diaibéiteas mar an chúis bhunúsach báis ar bhreis is 103,000 teastas báis, rud a fhágann gurb é an t-ochtú príomhchúis báis sna Stáit Aontaithe é. Luadh é mar fhachtóir rannpháirteach i mbeagnach 400,000 teastas báis.
• Ualach Eacnamaíoch: B'ionann costas iomlán diaibéiteas a ndearnadh diagnóis orthu sna Stáit Aontaithe in 2022 agus $412.9 billiún, agus b'ionann costais leighis dhíreacha agus $306.6 billiún agus costais indíreacha, amhail táirgiúlacht chaillte, ag cur $106.3 billiún leis. Bíonn caiteachas leighis ar dhaoine a ndearnadh diagnóis orthu le diaibéiteas atá thart ar 2.6 oiread níos airde ná mar a bheifeá ag súil leis mura mbeadh diaibéiteas orthu.

Tugann an forbhreathnú seo léargas ar staid reatha an diaibéiteas sna Stáit Aontaithe, rud a léiríonn a leitheadúlacht, an tionchar díréireach atá aige ar ghrúpaí eitneacha áirithe, agus a dochar suntasach eacnamaíoch agus sláinte.