Wat gebeurt er als u een insuline-injectie mist of een overdosis neemt?

Perfectie is onmogelijk, zeker niet bij diabetes. Soms wordt een dosis insuline overgeslagen en soms wordt er te veel ingenomen. Beide situaties vereisen een kalme en snelle reactie. Het overslaan van een dosis kan leiden tot een te hoge bloedsuikerspiegel (hyperglykemie) en, indien onbehandeld, tot diabetische ketoacidose. Te veel innemen kan een gevaarlijk lage bloedsuikerspiegel veroorzaken. Weten wat te doen in elk geval is essentieel om te voorkomen dat een fout een noodsituatie wordt.

Belangrijkste feiten

• Gemiste of verkeerd getimede insulinedoses komen vaak voor, en iedereen die insuline gebruikt, zou samen met zijn of haar zorgteam een ​​plan moeten hebben opgesteld om hiermee om te gaan.
• Insuline zorgt ervoor dat je cellen glucose kunnen opnemen. Zonder voldoende insuline stijgt de bloedsuikerspiegel en begint het lichaam vet af te breken, waardoor ketonen ontstaan ​​– de route naar diabetische ketoacidose (DKA).
• Controleer na een gemiste dosis uw bloed suiker Controleer de ketonenwaarden als deze hoog zijn. Bepaal de correctiedosis niet op basis van schattingen, maar volg het afgesproken behandelplan of neem contact op met uw behandelteam.
• Doses worden vaak overgeslagen in de haast, tijdens reizen over tijdzones of wanneer de routine verstoord raakt. Alarmen, het delen van je schema met iemand in je omgeving en insulinepompen met herinneringsfunctie kunnen hierbij helpen.
• Een te hoge insulinespiegel veroorzaakt een lage bloedsuikerspiegel en vereist onmiddellijke behandeling met snelwerkende koolhydraten. Ernstige hypo's zijn een medische noodsituatie.

Hoe werkt insuline?

Een diabetesdiagnose is een belangrijk moment in iemands leven. Plotseling gaat veel aandacht uit naar de bloedsuikerspiegel en naar de combinatie van leefstijl en medicatie die nodig is om deze stabiel te houden.

Als u diabetes type 1 hebt , bent u afhankelijk van insuline. De meeste behandelingen combineren een langwerkende insuline voor de basisbehoefte met een snelwerkende insuline bij de maaltijden. Pompen en pennen maken dit gemakkelijker dan vroeger, maar de timing en dosering vereisen nog steeds aandacht.

Insuline is een hormoon dat door de alvleesklier wordt geproduceerd. Wanneer je eet, zorgt insuline ervoor dat je cellen glucose uit het bloed kunnen opnemen voor energie of opslag. Het voorkomt dat de bloedsuikerspiegel te hoog ( hyperglykemie ) of te laag (hypoglykemie) wordt.

Zonder voldoende insuline kunnen je cellen de beschikbare glucose niet gebruiken, waardoor de lever in plaats daarvan vet afbreekt voor brandstof. Bij dat proces komen ketonen vrij in het bloed. Als de ketonen zich ophopen, wordt het bloed zuurder – dit is diabetische ketoacidose en kan levensbedreigend zijn als het niet behandeld wordt.

Wat gebeurt er als u een dosis insuline mist?

Het missen van een dosis is een van de meest voorkomende problemen bij mensen die insuline gebruiken, en een enkele gemiste dosis leidt meestal niet tot een onmiddellijke noodsituatie. Het zorgt er echter wel voor dat de bloedsuikerspiegel stijgt, en herhaaldelijk missen kan tot serieuze problemen leiden.

Doordat er minder insuline beschikbaar is, blijft glucose in de bloedbaan in plaats van in de cellen te worden opgenomen. De bloedsuikerspiegel stijgt en het lichaam begint vet te gebruiken als energiebron, waardoor ketonen ontstaan. Een langdurig hoge bloedsuikerspiegel beschadigt na verloop van tijd de bloedvaten en organen en kan op korte termijn leiden tot diabetische ketoacidose (DKA), met name bij diabetes type 1.

Het antwoord is om te controleren hoe het er daadwerkelijk voor staat: meet je bloedsuikerspiegel en test op ketonen als die hoog is. Handel vervolgens volgens het plan dat je behandelteam je heeft gegeven.

1. Mogelijke oorzaken

De meeste gemiste doses zijn te wijten aan omstandigheden in plaats van onachtzaamheid: haast, halfslaperigheid, reizen over tijdzones, ziekte of een onverwachte wijziging van plannen. Ook oprechte onzekerheid over de vraag of je een dosis al hebt ingenomen, komt vaak voor.

2. Voorzorgsmaatregelen

Een alarm op je telefoon is de eenvoudigste beveiliging, en het registreren van elke dosis zodra je die inneemt, voorkomt volledig het probleem van "heb ik dat al gedaan?" — pennen met een geheugenfunctie en pomplogboeken doen dit automatisch voor je.

Het helpt ook om iemand in je omgeving over je planning te vertellen; het is een echt vangnet als iemand anders het opmerkt, vooral als je je niet lekker voelt.

Een insulinepomp kan geschikt zijn voor mensen die het lastig vinden om dagelijks meerdere injecties te zetten, omdat deze continu insuline afgeeft en aangeeft wanneer een bolus nodig is.

Door uw insulinevoorraad altijd bij u te hebben, voorkomt u dat een wijziging in uw plannen leidt tot een gemiste dosis. Een reisetui voor insuline houdt de insuline op een veilige temperatuur wanneer u een dagje weg bent.

Wat moet u doen als u een insuline-injectie vergeet?

Begin met het meten van je bloedsuikerspiegel. Dat geeft je een duidelijk beeld van de situatie, in plaats van te moeten gissen.

Wat je vervolgens moet doen, hangt af van welke insuline je bent vergeten toe te dienen en hoe lang geleden dat was. Het is echt de moeite waard om dit van tevoren met je diabetesteam te bespreken, zodat je een plan hebt in plaats van onder druk een beslissing te moeten nemen.

Niet dubbel injecteren om een ​​gemiste dosis in te halen. Het toedienen van extra insuline bovenop een dosis die mogelijk nog werkt, ook wel 'stapelen' genoemd, is een veelvoorkomende oorzaak van een ernstige hypo. Snelwerkende insuline werkt ongeveer 3 tot 5 uur; langwerkende insulines zoals glargine werken ongeveer 24 uur. Als u niet zeker weet of u al een dosis heeft toegediend, neem dan contact op met uw zorgteam in plaats van opnieuw te injecteren in de veronderstelling dat u dat niet heeft gedaan.

Als u een dosis met langwerkende medicatie bent vergeten, neem dan contact op met uw endocrinoloog of diabetesverpleegkundige voor advies over het juiste moment. Het te laat innemen van de medicatie kan uw hele basale insulineprofiel verstoren.

Controleer op ketonen als uw bloedsuiker te hoog is. Over het algemeen wordt geadviseerd om op ketonen te testen wanneer de bloedglucosewaarde boven de 240 mg/dL ligt, of als u symptomen van diabetische ketoacidose (DKA) heeft. Gebruik urineteststrips voor ketonen of een bloedketonenmeter; een bloedglucosemeter meet op zichzelf geen ketonen, hoewel sommige meters beide wel meten met aparte strips.

Drink water om gehydrateerd te blijven en controleer je bloedsuikerspiegel om de paar uur totdat deze weer binnen de normale waarden is.

Roep onmiddellijk medische hulp in als u een matige of hoge ketonenwaarde heeft, als uw bloedsuikerspiegel boven de 240 mg/dL blijft ondanks insulinegebruik, of als u symptomen van diabetische ketoacidose (DKA) ervaart, zoals misselijkheid of braken, buikpijn, ongewone vermoeidheid of zwakte, verwardheid, ademhalingsproblemen of een zoete of fruitige ademgeur. DKA ontwikkelt zich snel en is een medische noodsituatie.

Wat gebeurt er als je te veel insuline gebruikt?

Het toedienen van meer insuline dan nodig is, zorgt ervoor dat de bloedsuikerspiegel daalt, soms zelfs drastisch. Dit kan om alledaagse redenen gebeuren: een te hoge waarde twee keer corrigeren, een snelwerkende pen verwisselen met een langwerkende, afgeleid zijn tijdens het injecteren of een fout maken bij het tellen van de eenheden.

Als je merkt dat je te veel hebt ingenomen, onderneem dan direct actie in plaats van af te wachten hoe je je voelt. Eet of drink snelwerkende koolhydraten – glucosetabletten, sap of frisdrank – en controleer je bloedsuikerspiegel.

De standaardmethode bij een hypo is 15 gram snelwerkende koolhydraten innemen, na 15 minuten opnieuw meten en de procedure herhalen als de bloedsuikerspiegel nog steeds laag is. Zodra de bloedsuikerspiegel weer binnen het normale bereik is, kunt u een tussendoortje nemen met eiwitten en koolhydraten, aangezien de insuline mogelijk nog steeds actief is.

Neem contact op met uw arts of de spoedeisende hulp als de ingenomen hoeveelheid aanzienlijk hoger was dan uw gebruikelijke dosis, als uw bloedsuiker niet stijgt of als u zich erg onwel voelt. Wacht het niet alleen af, maar vertel iemand die bij u is wat er is gebeurd, zodat diegene kan helpen als uw toestand verslechtert.

Als u glucagon voorgeschreven heeft gekregen, zorg er dan voor dat de mensen om u heen weten waar het is en hoe ze het moeten gebruiken. Het is bedoeld voor situaties waarin iemand te verward of slaperig is om het veilig door te slikken.

Het voorkomen van herhalingen draait vooral om kleine gewoontes: controleer de pen of het flesje voor elke injectie, kijk naar de doseringsindicator en zorg ervoor dat je snelwerkende en langwerkende insulines goed van elkaar gescheiden blijven.

Wat zijn de tekenen dat je te veel insuline gebruikt?

De symptomen wijzen op hypoglykemie en kunnen snel optreden:

• Trillen, zweten of een klam gevoel
• Duizeligheid of een licht gevoel in het hoofd
• Plotselinge honger
• Een snelle of bonzende hartslag
• Hoofd
• Prikkelbaarheid of plotselinge emotionele reacties
• Wazig zicht
• Verwarring, concentratieproblemen of onduidelijke spraak

Verwardheid, epileptische aanvallen of bewusteloosheid duiden op een ernstige hypo, wat een medische noodsituatie is — bel de hulpdiensten. Iemand in die toestand mag geen eten of drinken krijgen vanwege verstikkingsgevaar; daarvoor dient glucagon.

Als je vaak niet voelt dat je bloedsuikerspiegel daalt – ook wel hypoglykemie-onbewustheid genoemd – meld dit dan aan je zorgteam. Het is een bekend probleem met praktische oplossingen, zoals CGM-alarmen en het tijdelijk aanpassen van je streefwaarden.

Conclusie

Niemand heeft een perfecte insulinedosering. Het overslaan van een dosis of het innemen van te veel gebeurt ook bij mensen die alles goed doen, en het is niet de moeite waard om jezelf daar de schuld van te geven.

Het helpt om een ​​plan te hebben voordat je het nodig hebt: weet wat je zorgteam van je verwacht na een gemiste dosis, zorg dat je snelwerkende glucose- en ketonenteststrips op tijd gebruikt en zorg ervoor dat iemand in je omgeving de symptomen van een hypo kent en weet hoe hoog je glucagonspiegel is.

Een consistent schema rondom insuline, maaltijden, slaap en beweging maakt dit allemaal een stuk makkelijker. Als je vaker doses mist, is het verstandig om dit met je zorgteam te bespreken in plaats van het zelf op te lossen. Er is wellicht een eenvoudiger schema of een apparaat dat beter bij je past.